San Stories
Cécile Korevaar
Onder een oneindige sterrenhemel bij het kampvuur worden verhalen verteld die van generatie op generatie overgaan. De San staan erom bekend dat ze meester-verhalenvertellers zijn. Er ontvouwt zich een opwindend verhaal, waarin de verteller lange pauzes kan laten vallen, die de luisteraar de tijd geven om over de betekenis na te denken. De verhalen die soms vreemd aandoen en nergens op lijken te slaan, kunnen juist een inzicht geven in het leven, de cultuur, de spiritualiteit en het karakter van de San…
De aanblik van de Tsodilo Hills in Botswana doet je waarschijnlijk niet direct aan een man, twee vrouwen en zijn kinderen denken. Toch is dat wat de heuvels eigenlijk waren… voordat ze door de goede god ≠Gao!na versteend werden.Het mythische verhaal van de plaatselijke San gaat terug naar de tijd toen er nog gebeurtenissen plaatsvonden die vandaag de dag niet meer voorkomen, zoals de San verklaren. De grootste heuvel, Mount Male, was een man die twee vrouwen had. Hij hield veel van zijn tweede vrouw en gaf haar meer aandacht dan zijn eerste vrouw. Dat leidde tot een grote ruzie tussen de man en zijn eerste echtgenote. De vrouw ging er vandoor en bouwde haar eigen hut waar ze alleen woonde. Goede god ≠Gao!na zag dat de eerste vrouw alleen leefde en sprak de man daarop aan. Zo hoorde de goede god van de ruzie tussen de twee. Hij zei dat als ze niet in vrede konden samenleven, het beter voor hen allen was om in steen te veranderen. En zo geschiedde.
De mensen die in dit soort mythologische verhalen figureren zijn niet dezelfde mensen als de San vandaag de dag. Dit soort mensen was het eerste ras en verondersteld wordt dat dit soort gebeurtenissen – zoals het voorbeeld hierboven – heel lang geleden plaatsvonden; toen de goede god onder het eerste ras leefde op aarde en alle dieren nog mensen waren. Dit veranderde op het moment dat de goede god de dieren dierlijke kenmerken gaf, door hen te brandmerken in het eeuwige vuur. Sinds die tijd zijn dieren dieren en mensen mensen en ging de goede god in de hemel wonen.
De San geloven in het bestaan van de god van het goede en de god van het kwade. Ze staan bekend onder verschillende namen. De !Kung bosjesmannen noemen de goede god ≠Gao!na en de kwade god ||Gauwa. De goede god schiep eerst zichzelf en daarna de kwade god. De !Kung bosjesmannen geloven in een hiernamaals, waarin hun geesten voor eeuwig dienaren zijn van ≠Gao!na. Ze worden daar weer herenigd met hun voormalige echtgenoot of echtgenote. Maar omdat de eeuwigheid zelfs voor de beste huwelijken soms te lang duurt, kan het gebeuren dat iemand zijn vrouw of man zat wordt. Daar is een oplossing voor: diegene kan dan een levend persoon laten doodgaan, als vervanging voor de man of vrouw in de geestenwereld. Volgens de San is dit weer een verklaring voor de plotselinge dood (zonder aanwijsbare oorzaak) van geoefende jagers en mooie vrouwen. De San hebben geen duidelijke scheidslijn tussen het natuurlijke en het bovennatuurlijke.
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je bestelt over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk je naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar je toe gestuurd, dit kan enkele weken duren.
