Noord Mozambique, verlaten stranden en vergeten verleden
Suzanne Heuts
Het is een raar en onverwacht gezicht: na honderden kilometers rijden over een sto≤ge onverharde weg zonder een spoor van mensen of enige ontwikkeling, duikt er plotseling een boulevardachtige laan op. Twee rijrichtingen, gescheiden door een strook met fris groen gras dat fel afsteekt tegen het rode stof. Palen met straatverlichting zelfs, en aan het einde van de boulevard een heus dorpsplein. Geen alledaags straatbeeld in een afgelegen gebied in Afrika, zoals je dit deel van Mozambique wel kunt noemen. De infrastructuur van het dorp geeft aan dat ik de grote stad Nampula nader. En hoe dichter bij de stad, hoe minder kilometers te gaan tot aan mijn eindbestemming: de onontdekte kust van Noord-Mozambique.
Nampula is de hoofdstad van de gelijknamige provincie en de derde grote stad (na Maputo en Beira) van Mozambique. Veel is er niet te doen, en de meeste toeristen zien de stad dan ook alleen als toegangspoort tot het eiland Ilha de Mozambique of de witte stranden van de noordkust. De tijd doden doe je in Nampula het beste door neer te strijken op een terras, waar locals en reizigers zich te goed doen aan koude flessen Dois m, met uitzicht op flanerende vrouwen in frivole jurken. De stad ademt een onvervalste Portugese sfeer, net als vele andere steden en dorpen in Mozambique. Door de taal, maar ook door de architectuur en culinaire invloeden. Op elke straathoek vind je een bakker met een ruim assortiment pasteles (gebakjes) en knapperig witte broodjes.Wat een contrast met buurlanden Malawi en Tanzania, waar je straatverlichting, terrasjes en bakkers niet tegenkomt buiten de grote steden.
Ankerplaats Nog voor de Portugese kolonisten voet aan wal zetten in Mozambique, maakte de noordelijke kust deel uit van de Swahili Coast. Deze kuststrook strekt van Somalië tot Noord-Mozambique en kenmerkte zich door de intensieve ‘monsoon handel’ met landen in het Midden-Oosten, India en zelfs China, die zijn sporen naliet in de cultuur. In de twaalfde en dertiende eeuw bloeiden plaatsen als Mombasa, Zanzibar en Kilwa als belangrijke handelscentra aan de kust van de Indische Oceaan. Goud, ivoor en later ook slaven brachten de handelaars fortuinen. De goederen werden vervoerd in dhows, traditionele houten zeilschepen. Op de noordoostelijke monsoon kwamen de schepen uit Arabië, Perzië en India aan, gevuld met kruiden, zout en textiel. De tocht naar het noorden werd enkele maanden later ondernomen op de zuidwestelijke monsoon.
Met de komst van de ontdekkingsreiziger Vasco da Gama in 1498 en de eeuwenlange Portugese overheersing die daarop volgde, werd de Swahili-cultuur deels weggevaagd. Da Gama poogde een graantje mee te pikken van de lucratieve handel met het oosten, en slaagde daar goed in. Ilha de Mozambique, een klein eiland voor de kust van Noord-Mozambique bood een strategische ankerplaats en werd de hoofdstad van het Portugese koloniale rijk in Oost-Afrika. Om dat te behouden, werd er een fort gebouwd dat tot op de dag van vandaag het meest imposante bouwwerk van het eiland is.
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je bestelt over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk je naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar je toe gestuurd, dit kan enkele weken duren.
