De ware Adam en Eva?
Emile Naus
Als één van de weinige soorten op aarde heeft de mens een besef van verleden, heden en toekomst. Omdat het lastig is om voorbij de grenzen van ons eigen bestaan te kijken, roept dit besef al sinds mensenheugenis prangende vragen op. Vragen bijvoorbeeld omtrent de oorsprong van het leven op aarde en, meer specifiek, het ontstaan van de mens. Eeuwenlang was het beantwoorden van deze vragen voorbehouden aan metafysici en theologen, maar archeologische vondsten in de twintigste eeuw gaven een hele nieuwe kijk op de zaak. Het bleek dat de huidige mens (homo sapiens) naar alle waarschijnlijkheid in Oost-Afrika was ontstaan, en dat hij zich van daaruit over de aardbol had verspreid.
Recentelijk werden er onderzoeken gedaan die eveneens waardevolle informatie opleverden over dit vraagstuk. Door middel van dna-onderzoeken werd geprobeerd om terug in de tijd te gaan en de gemeenschappelijke voorouders van de mens aan te wijzen. Die werden gevonden: uit de onderzoeken kwamen enkele groepen naar voren die genetisch gezien het dichtst bij die gemeenschappelijke voorouder staan. Naast een kleine groep Ethiopiërs en een groep pygmeeën in centraal Afrika werden ook de San genoemd, de oorspronkelijke bewoners van zuidelijk Afrika.
Of het nu in een vlaag van ironie gebeurde, of dat het een serieuze poging was om wetenschap en religie daadwerkelijk dichter tot elkaar te brengen, feit is dat de onderzoeken al snel ‘de zoektocht naar de ware Adam en Eva’ werden genoemd. De San zijn dan ook door sommigen als zodanig gepresenteerd. Dat verdient echter enige nuance. Om misverstanden te voorkomen is het sowieso handig om eerst aan te geven naar wie de onderzoekers nu eigenlijk op zoek waren. Of misschien beter nog, wie ze gevonden denken te hebben. Want het is niet zo dat de resultaten van de onderzoeken verwijzen naar een situatie waarin er slechts twee mensen (een man en een vrouw) op hetzelfde moment de aarde bevolkten, en dat alle mensen die er ooit geweest zijn van hen afstammen. Het klassieke idee van Adam en Eva dus, zoals dat onder andere in de Bijbel beschreven staat. Er werd gezocht naar de zogenaamde ‘Y-chromosomale Adam’ en de ‘mitochondriale Eva’, refererend aan de respectievelijke onderzoeken via de mannelijke en de vrouwelijke dna-lijn. Het onderzoek kwam uit bij twee mensen van wie alle momenteel levende mensen afstammen. Met andere woorden, met deze twee mensen delen alle mensen op aarde hun genetische structuur.
Onze oerouders worden echter in de tijd gescheiden door minimaal 50 000, en waarschijnlijk nog veel meer jaren. De mitochondriale Eva leefde waarschijnlijk tussen 140 000 en 200 000 jaar geleden, terwijl de Y-chromosomale Adam tussen 60 000 en 90 000 jaar geleden in de tijd geplaatst moet worden. Om dit verschil te verklaren, en om de uitspraak over de San als de ware Adam en Eva in zijn context te zetten, moeten naast genetische mutaties bijvoorbeeld ook biologische overlevingsstrategieën, migraties en natuurrampen in het verhaal worden betrokken.
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je bestelt over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk je naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar je toe gestuurd, dit kan enkele weken duren.
