De Herero's, de grootste veecultuur van Namibië
Dieuwke Westra
De Herero’s hebben een eeuwenoude reputatie als groot-veebezitters. Hun leven stond volledig in het teken van het vee, en de enorme dierenkuddes waren tot ver buiten de landgrenzen van het huidige Namibië bekend. Toen de eerste Europeanen rond 1760 in het huidige Namibië kwamen stonden ze versteld van deze gigantische veestapels en spraken over ‘ontelbare kuddes van koeien en geiten’. Nog geen twee eeuwen later waren deze kuddes grotendeels verdwenen. Waar hun aantal bij de komst van de eerste Europeanen nog op honderdduizenden werd geschat, was dit in 1902 nog amper 50 000. Daarbij dient zich natuurlijk de vraag aan hoe de Herero cultuur, die zo in het teken staat van vee, zulke grote veeverliezen kon lijden.
In het leven van de Herero’s hebben de veekuddes altijd een belangrijke plaats ingenomen. Zo kon men bijvoorbeeld aan de grootte van een kudde zien hoeveel macht en aanzien de eigenaar had. Hoe groter de veestapel, hoe meer aanzien de eigenaar had binnen de gemeenschap. Ook de kleur en bouw van de dieren speelden hierbij een rol. Het doel van de veebezitters was het vergroten van de kuddes en de dagbesteding van de Herero’s bestond voornamelijk uit het verzorgen van hun beesten. De dieren waren meer dan alleen een prestigeobject; ze speelden ook een belangrijke rol binnen het traditionele geloof.
Vee en geloof De Herero’s geloofden in een god die zij ‘Njambi’ noemden. Contact met deze God was alleen mogelijk via voorouders, en vaak waren dierenoffers nodig om dit tot stand te brengen. Met veel zorg werd het mooiste dier van de kudde uitgezocht, want alleen het beste dier was goed genoeg om te offeren. Na het offer werd het dode dier in stukken gesneden en weggegooid. Het eten van geofferde dieren was verboden, en ook dieren die niet werden geofferd mochten niet zomaar worden genuttigd. Vee werd beschouwd als heilig en er moest met veel respect mee om worden gegaan. Het ‘nutteloos’ slachten van dieren werd beschouwd als misdaad en het eten van vlees was alleen toegestaan wanneer er echt honger dreigde. Ook het verhandelen van vee om er persoonlijk beter van te worden was verboden.
Conflicten met andere culturele groepen De Herero’s hadden een hechte relatie met hun dieren en wilden dat het hen aan niets ontbrak. Een Engelse bezetter zei hierover ooit eens: “Om hun dieren te drinken te geven graven de Herero’s waterputten. Als schep gebruiken ze hiervoor de hoorn van een gemsbok en als emmers lege kalabassen. Dat deze manier van werken ontzettend veel tijd kost, doet er niet toe.”
De Herero’s zochten continu naar gebieden waar hun kuddes het beste gedijden. Deze zoektocht bracht hen naar veel verschillende gebieden. Het spreekt voor zich dat de oorspronkelijke bewoners van deze gebieden niet altijd blij waren met de komst van de Herero’s en hun enorme kuddes. De levenswijze van de Herero’s leidde dan ook geregeld tot conflicten met andere culturele groepen.
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je besteld over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk uw naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar u toe gestuurd.
