De San
Cecile Korevaar
‘A hunting race, strictly monogamous, without chiefs, worshipping moon, sun and stars, speaking a clicking and guttural, monosyllac language, poetical in their ideas, and with a binal system of counting which has, however, no names for numbers beyond the third.’ Zo beschreef de Duitse linguïst Wilhelm Bleek na diverse onderzoeken de San in 1871. De San worden ook wel bosjesmannen genoemd en zijn de oorspronkelijke bewoners van zuidelijk Afrika.
DNA-onderzoek heeft zelfs aangetoond dat ze genetisch nauw verwant zijn aan de eerste mensen op aarde. De meeste San wonen tegenwoordig in Botswana en Namibië. Van oorsprong zijn het jager-verzamelaars die volledig één zijn met de natuur. De natuur en de dieren die daar in leven staan dan ook centraal in de religie, de tradities, de kunst en de rituelen van de San. Ze kunnen honderden plantensoorten identificeren en bovendien zijn het uitstekende spoorzoekers. Daarbij kennen ze geen privébezit. Ze staan bekend als grote verhalenvertellers en uiten zich onder andere door zang en dans. De gemeenschap is er vooral één van gelijken.
De levensstijl van de San en de oprukkende westerse beschaving bleken in het verleden maar moeilijk samen te gaan. Uiteraard trokken de San aan het kortste eind, met alle gevolgen van dien. Hun aantal werd drastisch uitgedund, evenals de plekken waar ze op hun manier konden leven. Vandaag de dag leven er nog zo’n 32 000 San in Namibië. De grootste groepen zijn de Hai//om, !Kung en de Khwe. De meesten van hen zijn te vinden in het oosten van Namibië. Ze wonen in nederzettingen in afgelegen gebieden in Otjozondjupa en Omusat of in het voormalige Bushmanland.
Verandering Sinds de tijd waarin Bleek zijn observaties deed, veranderde er veel voor de San. Ze werden vervolgd, verjaagd uit hun oorspronkelijke leefgebieden en in reservaten geplaatst. Door hun culturele achtergrond konden ze zich maar moeilijk aanpassen aan de moderne samenleving. Toch gloort er hoop aan de horizon voor de San. Steeds vaker weten ze met succes voorouderlijk grondgebied terug te claimen. Bovendien bestaat er sinds 1996 WIMSA (Working Group of Indigenous Minorities in Southern Africa), die opkomt voor de belangen van de San in zuidelijk Afrika en dus ook vaak bijstand verleent in complexe grondclaimzaken.
Wilt je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je besteld over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk uw naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar u toe gestuurd.
