Victoria watervallen
Joske Korevaar
Mosi-oa-Tunya, the Smoke that Thunders, een gordijn van vallend water. Verschillende benamingen voor hetzelfde fenomeen: de Victoria watervallen of Victoria Falls. Dit grandioze natuurgeweld bevind zich precies op de grens tussen Zambia en Zimbabwe, voorheen Noord- en Zuid-Rhodesië, vlakbij het Zambiaanse stadje Livingstone en de Zimbabwaanse equivalent daarvan: Vic Falls.
De rivier de Zambezi stort hier elke seconde (afhankelijk van het seizoen) via zeven watervallen en over een breedte van meer dan 1700 m tussen de 300 en 3000 m3 water naar beneden in de zogenaamde First Gorge. Dat levert een adembenemend schouwspel op dat iedere Afrika-liefhebber eigenlijk een keer gezien moet hebben, bij voorkeur zelfs vanuit de lucht. De imponerende watervallen zijn dan ook sinds 1989 opgenomen op de unesco Werelderfgoedlijst en worden door bezoekers steevast aangeduid als ‘wereldwonder’ en ‘stukje paradijs’.
Ontstaan De Victoria Falls zijn niet de hoogste en ook niet de breedste watervallen in de wereld, maar de combinatie van hoogte en breedte levert wel het grootste vallende watergordijn ter wereld op. Afhankelijk van welk criterium je hanteert zou het dus de grootste waterval ter wereld kunnen zijn. De naam Vic Falls is echter een meervoud, en impliceert dus verschillende watervallen. Dat komt omdat de waterval is opgedeeld in vier secties: Devil’s Cataract, Main Falls, Rainbow Falls en Eastern Cataract. In het droge seizoen, als het waterniveau van de Zambezi daalt, zijn deze secties goed te onderscheiden.
De Vic Falls zijn ontstaan door scheuren in de aardkorst. Zo’n 150 miljoen jaar geleden bewoog het Afrikaanse continent zodanig dat er spleten ontstonden in de basaltrotsen waar de rivier Zambezi overheen stroomt. Dat stromende water zorgde ervoor dat het zachtere materiaal uit de rotsen werd weggespoeld. Zo ontstond de kloof waar de watervallen zich nu in storten. De rivier valt vanaf een rotsplaat van 305 meter dik in een 100 meter diepe afgrond. Sinds de watervallen bestaan hebben ze zich verschillende keren verplaatst. Dit is goed te zien aan de loop van de rivier na de watervallen, die met een scherpe zigzag door de rotsplaat loopt. Er zijn zeven verschillende kloven van de zigzagformatie te onderscheiden, wat duidt op zes verschillende locaties van watervallen in het verleden. Door slijtage brokkelt soms een stuk rots af en dan wijken de watervallen terug om op een ander punt hun weg naar beneden te zoeken. Het proces neemt miljoenen jaren in beslag.
Momenteel valt de waterval naar beneden in de First Gorge, om vervolgens met een scherpe bocht via de zogenaamde Boiling Pot terecht te komen in de Second Gorge. De beroemde Victoria Falls Bridge overspant deze kloof. De drie kloven daarna hebben evenals de eerste twee slechts een nummer als naam, terwijl de rij wordt afgesloten door de Songwe Gorge en de Batoka Gorge. Luchtfoto’s van dit klovensysteem laten zien dat wij nu zeker niet de breedste waterval in de geschiedenis van Vic Falls kunnen waarnemen. Het begin van een nieuwe waterval....
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je besteld over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk uw naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar u toe gestuurd.
