De geschiedenis
Emile Naus
Het interessante aan parken die in het leven zijn geroepen om wilde dieren en hun leefomgeving te beschermen, is dat ze ook iets vertellen over mensen. Niet alleen over de mensen die het park in het leven hebben geroepen of de mensen tegen wie de dieren beschermd moeten worden, maar zeker ook over de mensen die in en om het park wonen. Zo is de geschiedenis van een wildpark ook innig verbonden met de geschiedenis van de mensen in die streek. En voor Kruger gaat die geschiedenis wel heel ver terug. Op maar liefst 300 plekken binnen de huidige parkgrenzen zijn archeologische vondsten gedaan die niet alleen de regionale geschiedenis in kaart brengen, maar ook de geschiedenis van de mensheid en zijn voorlopers. Het park zelf, of liever gezegd de voorloper daarvan, ontstond op de drempel van de twintigste eeuw, zo’n vijfenzestig jaar nadat het aangezicht van het gebied voorgoed was veranderd door de komst van Europeanen. En het ironische is daarbij dat het juist hierdoor nodig was om van van Kruger een beschermd gebied te maken.
Het is algemeen bekend dat de huidige mens in Afrika ontstaan is, evenals de diverse mensachtigen die ‘homo sapiens’ (de wetenschappelijke naam van de mens) in de loop van de evolutie voorgingen. Door middel van allerlei archeologische vondsten, waarvan een aantal in en om het Krugerpark, is langzaam een beeld ontstaan van hoe deze ontwikkeling ongeveer is verlopen. Voor de duidelijkheid, het gaat hier om een periode van pakweg 2,5 miljoen jaar, die technisch gesproken het stenen tijdperk (of steentijd) heet, naar het gebruik van stenen voorwerpen door mensen en mensachtigen. Deze wordt dan weer opgedeeld in drie fasen, die elk een bepaald niveau van ontwikkeling aangeven. De steentijd in Kruger eindigde ongeveer 1 800 jaar geleden, toen de stenen werktuigen vervangen werden door ijzeren, en de zogenaamde ijzertijd begon.
De vroege steentijd begon zo’n 2,5 miljoen jaar geleden en eindigde pakweg 200 000 jaar geleden, waardoor de eerste fase van de steentijd ook met afstand de langste is. Homo Habiles, de ‘handige’ of ‘gereedschapmakende’ mens, was de eerste soort die begon met het gebruik van gereedschap, later gevolgd door Homo Erectus, de ‘rechtoplopende’ mens. Typerend voor de werktuigen die gebruikt werden, waren rolstenen met een scherpe kant, bijlen en andere slagwerktuigen. Homo Erectus, die pas aan het einde van de vroegere steentijd (tussen 500 000 en 200 000 jaar geleden) zijn opwachting maakte in de evolutie, was bedrevener dan Homo Habiles in het jagen op kleine dieren en gebruikte naast stenen werktuigen ook vuur. De oudste voorwerpen die in Kruger gevonden zijn hebben een leeftijd van 1,7 miljoen jaar. Ze werden gevonden bovenop de meeste heuvels in het overstroomgebied tussen de Limpopo en Luvuvhu rivier, in het noorden van het park, en langs de Makhadzi Spruit, vlakbij het Lebombogebergte.
Wil je het hele artikel lezen? Koop dan ons blad bij de kiosk!
