Ngorongoro Conservation Area
Emile Naus
Ngorongoro Conservation Area is een gebied dat bij een bezoek aan Tanzania zelden door toeristen wordt overgeslagen. De reden is dat de aanwezigheid van 25 000 stuks groot wild op een relatief kleine, vrijwel open vlakte mischien wel de beste kans in heel Tanzania oplevert om in korte tijd veel dieren te zien. Toch zijn er weinig plekken in Afrika waar het spanningveld tussen natuurbescherming enerzijds en de belangen van de lokale bevolking anderzijds zo duidelijk naar voren komt. De Masai, één van Afrika’s bekendste en meest kleurrijke volkeren, bewonen van oudsher het gebied en hebben meer belang bij het cultiveren van hun veestapel dan het beschermen van dieren die een potentiële bedreiging daarvoor vormen.
Met het bovenstaande in het achterhoofd is het volgende, bizarre tafereel niet ondenkbaar: een groep leeuwen die vanuit verschillende safari-auto’s druk gefotografeerd wordt, terwijl opeens een Masai-herder met een paar koeien in beeld verschijnt die op zijn dooie akkertje langs de leeuwen sjokt. Natuurlijk zal het voor de gemiddelde westerse toerist een schokkende ervaring zijn om iemand zo dicht bij een levensgevaarlijk dier als een leeuw te zien lopen, maar in wezen is het feit dat die Masai met zijn koeien überhaupt in een wildpark loopt vandaag de dag minstens zo bijzonder. Dat heeft alles te maken met de specifieke status van Ngorongoro als beschermd gebied; een zogenaamde conservation area. In tegenstelling tot nationale parken is hier wel een beperkt gebruik van het land en de aanwezige natuurlijke hulpbronnen door bepaalde groepen mensen toegestaan. In het geval van de Ngorongoro ca betekent dat concreet dat de Masai het recht hebben gekregen om hun vee in het gebied te laten grazen en, voor zover hun semi-nomadische bestaan dat vereist, op bepaalde plekken in het gebied te wonen. Daarin is het gebied uniek voor Tanzania. In een aantal opzichten is dat al geen ideale situatie, niet voor de Masai en niet voor de beschermde (en soms bedreigde) diersoorten, maar recentelijk werd het nog lastiger toen de unesco, die het gebied in in 1979 op de Werelerfgoedlijst plaatste, bezwaren maakte te-gen de aanwezigheid van de Masai (en overigens ook tegen de geplande bouw van grootschalige toeristische accommodaties in Ngorongoro). Een en ander zou namelijk niet stroken met de doelstellingen van de unesco, namelijk het catalogiseren, benoemen en behouden van plekken die van buitengewoon cultureel of natuurlijk belang zijn voor de mensheid in het algemeen.
Natuurlijk is het niet voor niets dat de unesco het gebied op de Werelderfgoedlijst zet, de Masai er graag hun koeien laten grazen en vele tienduizenden toeristen er ieder jaar op safari gaan. Ngorongoro is ook daadwerkelijk een bijzonder gebied en dat is in de eerste plaats te danken aan de meest prominente landschappelijke vorm van nca: een gigantische vulkaankrater. Met een bodemoppervlak van 264 km² dat geheel omringd wordt door een kraterrand die gemiddeld zo’n 600 meter boven het oppervlak uittorent is het de grootste, nog intacte vulkaankrater ter wereld. De Ngorongorokrater ontstond zo’n zes miljoen jaar geleden, in een tijd waarin vrijwel de gehele aarde geteisterd werd door een serie heftige aarbevingen en vulkaanuitbarstingen. De lava die daarbij vrijkwam zorgde in het noorden van het huidige Tanzania voor het ontstaan van de Crater Highlands, een gebied met naast Ngorongoro nog vijf kleinere vulkanen, te weten: Oldeani, Makarut, Lolmalasin, Olmoti en Empakaai. Overigens was deze kataklysmische golf van seismische activiteit niet de oorzaak van het ontstaan van de Riftvallei, eerder een gevolg.
Lees het volledige artikel over de Ngorongoro krater en de Masai in Ontdek Afrika Tanzania Special (04.4). Bestel de Tanzania Special.
