Rotstekeningen en slagvelden
Rudolf Mulderij
In het oosten van KwaZoeloe Natal zijn de sporen van twee oude, Afrikaanse beschavingen te vinden. In de Drakensbergen hebben de San hun rotstekeningen achtergelaten die een blik in hun levens gunt, ten westen van deze bergketen hebben de Zoeloes hun stempel op het leven gedrukt. In tegenstelling tot de San-cultuur in dit gebied is de Zoeloe-cultuur nog springlevend. De N3 scheidt de twee gebieden waar deze culturen zich manifesteren.
uKhahlamba-Drakensberg Park
Het lijf is te groot, de kop te klein en de poten hadden het zwaarlijvige dier nooit kunnen dragen. Dat wat door moet gaan voor een mens achter het dier is veel te dun. Een andere figuurtje waar je met een beetje fantasie een halfmens-halfdier figuur uit kunt halen ziet er ook niet uit. De armen naar achter uitgestrekt, voorover gebogen met wat door moet gaan voor het hoofd op een te lange nek in een hoek van bijna negentig graden op het lichaam. Het ene been lijkt op een poot van een dier met hoeven, het andere lijkt niet af. Uit het hoofd, of de kop, steekt een sliert, alsof een stevige herfstwind probeert de sjaal rond de nek van het figuurtje mee te nemen. De rotstekeningen van de San lijken voor de oppervlakkige kijker nergens op. De surrealistische afbeeldingen van mensen en dieren moet je kunnen lezen om ze te begrijpen.
De sleutel om de rotstekeningen te ontcijferen is gevonden in de Drakensbergen, ten westen van de N3. Om precies te zijn in de Game Pass Shelter, of Shelter Cave, in Kamberg Nature Reserve. Dit park ligt ongeveer op helft van de grens tussen KwaZoeloe-Natal en Lesotho, waar de bergketen zich over uitstrekt. De tekeningen in de Shelter Cave worden ook wel de ‘Rosetta Stone’ genoemd. Dit is een verwijzing naar de
steen die nabij Rosetta in Egypte is gevonden en een belangrijke ontdekking was om de hiërogliefen te kunnen ontcijferen. De Shelter Cave wordt gezien als de Rosetta Stone om de rotstekeningen van de San te kunnen begrijpen. Deze bergketen die door de Zoeloes met ontzag ‘muur van speren’, uKhahlamba, werd genoemd en door de boeren tijdens de grote trek de naam Drakensberg kreeg, werd door de San gebruikt als het oneindige doek voor hun creatieve uitingen in de vorm van rotsschilderingen.
In de Drakensbergen zijn tienduizenden rotstekeningen van de San op pakweg 600 plekken gevonden. De kunstwerken zijn in een periode van ongeveer 4000 jaar geschildert. Mede door de goede staat waarin deze schilderingen verkeren heeft UNESCO het uKhahlamba-Drakensberg Park, het park waar veel parken en reservaten langs de bergketen onderdeel van zijn, op de werelderfgoedlijst geplaatst.
Lees het volledige artikel over de bijzondere rotstekeingen van de San en de slagvelden in KwaZulu-Natal in Ontdek Afrika Zuid-Afrika Special. Bestel de Zuid-Afrika Special.
