Ziz-vallei en Erg Chebbi, aan de rand van de Sahara
Paul Otten
Het enige licht is een roze streep aan de horizon. De zonsondergang in de woestijn is niet in woorden uit te drukken; foto’s kunnen slechts een beperkte indruk geven. De zon tovert steeds nieuwe kleurschakeringen van zachtroze en oranje op de omringende zandduinen en in de verte gelegen lage tafelbergen. De schaduwen worden langer. Het zandoppervlak dat door de wind is geribbeld, vertoont schitterende patronen. Overdag zijn die patronen nauwelijks zichtbaar door het harde licht en de hoek van de zon ten opzichte van het aardoppervlak. Een paar minuten later is het helemaal donker en zijn we onze oriëntatie kwijt.
Een paar uur daarvoor vertrokken we op dromedarissen vanuit de plaats Merzouga, om de zonsondergang te bewonderen in de zandduinen. De duisternis is in de woestijn nog echt, want lichtvervuiling is hier niet. De sterrenpracht is overweldigend. Bovenop de rug van een dromedaris weten we al snel niet meer of we stijgen of dalen. Na een tocht van twee uur zijn we nog steeds niet gewend aan de typische telgang van de dromedaris. Het dier glijdt bij iedere stap een stuk naar beneden in het rulle zand, voordat zijn zolen houvast krijgen. Het ‘zadel’ op een houten stellage is bepaald geen comfortabele stoel. Het is rond de bult op de rug van de dromedaris gebouwd en vast gesjord met touwen.
Hoewel Marokko voor een deel uit woestijn bestaat, is er slechts één plaats waar je echt zandduinen kunt zien. Dat is Erg Chebbi bij de plaats Merzouga, een kleine afgelegen nederzetting in de woestijn. Vanuit dit plaatsje strekt de Sahara zich duizenden kilometers uit naar het oosten. De meer dan honderd meter hoge duinen, op loopafstand van de nederzetting, hebben fascinerende patronen en kleuren. De vormen veranderen continu door invloed van de wind en (in mindere mate) de regen. Berbers komen in Merzouga voor een zandbad, omdat ze geloven dat ze daardoor langer leven. Het zou bovendien helpen tegen reumatische aandoeningen.
Onze gids, een jongen van een jaar of achttien met een wit gewaad en een blauwe doek over zijn hoofd gedrapeerd, loopt voorop. De dromedarissen sjokken achter hem aan. In de woestijn hebben we het gevoel alleen op de wereld rond te lopen, ondanks dat de Erg Chebbi zandduinen een van de grotere toeristische trekpleisters van Marokko zijn. De onafzienbare zandzee doet je elk gevoel voor tijd verliezen. Het is levendig voor te stellen hoe de oude karavaangangers zich gevoeld moeten hebben. We bereiken eindelijk de Berbertent tussen de zandduinen, waar we de nacht doorbrengen. We duiken bijna voorover van de dromedaris af, als hij door zijn voorpoten zakt om te gaan zitten en wij ons van zijn bult laten glijden. De volgende dag zullen we overal spierpijn hebben van de rit op ‘het schip van de woestijn’. De manshoge Berbertent is neergezet in carré-vorm met één open zijde. De tent heeft een donkerbruin wollen dak en de muren bestaan uit lappen stof van allerlei kleuren. In de eetruimte staat een lage tafel en liggen kussens om op te zitten. Het zand van de binnenplaats van de carré is bedekt met fraaie Berbertapijten.
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je bestelt over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk je naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar je toe gestuurd, dit kan enkele weken duren.
