Alexandrië, stad van kennis en cultuur
Lilian Goossens
Al eeuwen voor het begin van onze jaartelling floreerde in het oude Egypte een beroemde stad: Alexandrië, het grootste kenniscentrum van de antieke wereld en een kosmopolitische metropool. In de loop der tijd wist slechts Rome zo’n dusdanige rol te vervullen. Ook in het hedendaagse Alexandrië spelen kennis en cultuur een hoofdrol. Het fraaiste voorbeeld is de als een feniks herrezen Bibliotheca Alexandrina, een futuristisch gebouw met een duidelijke verwijzing naar het verleden. De herinneringen aan lang vervlogen tijden zijn op meerdere plaatsen in de stad te vinden. In de vorm van historische bouwwerken, maar ook in aansprekende kunst in de vele musea.
Grieken, Romeinen, Arabieren en Europeanen Alexandrië werd in 330 voor Christus in opdracht van strateeg Alexander de Grote gesticht. Terwijl hij onderweg was naar het Orakel van Zeus-Amon in de westelijke oase Siwa (zie ook ontdek afrika 01.3), passeerde hij een landtong met een afgeschermde baai. Deze plek bood hem grote strategische mogelijkheden. Er werd gestart met de aanleg van een goed beschutte haven, maar passend bij Alexanders ambities groeide ‘zijn’ stad in korte tijd uit tot een centrum van kennis en cultuur. De inwoners van diverse nationaliteiten binnen de stadsgrenzen droegen daar aan bij. Ondanks dat Alexandrië in Egypte lag, was de Grieks culturele invloed zo groot dat er net zoveel Grieks als Egyptisch werd gesproken. Regelmatig werd dan ook naar de stad verwezen als Alexandria para Aegypton, ofwel Alexandrië bij Egypte.
Kenniscentrum Kunst en wetenschap floreerden, en er werd gezocht naar een passende wijze om deze voor het nageslacht te bewaren. Nog geen honderd jaar later was de Bibliotheek van Alexandrië een feit. Het werd het grootste kenniscentrum van de antieke wereld. Eeuwenlang lagen er 400000 tot 900 000 boekrollen ter inzage. Alexandrië trok geleerden aan en ontwikkelde zich tot internationaal gerichte stad. Na de dood van Cleopatra in 30 voor Christus, de laatste heerseres van de Ptolemaïsche dynastie, kwam er in Egypte een einde aan de Griekse tijd. Het land werd als provincie bij het Romeinse rijk ingelijfd, waarbij Alexandrië een functie als regionale hoofdstad kreeg toebedeeld. De stad bleef echter in populariteit zo groeien dat het de tweede stad van het Romeinse rijk werd en Rome naar de kroon stak.Toen de Arabieren in de 7e eeuw Egypte veroverden en de hoofdstedelijke eretitel aan Caïro vergaven, raakte Alexandrië zijn prestigieuze status kwijt en kwijnde langzaam weg.
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je bestelt over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk je naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar je toe gestuurd, dit kan enkele weken duren.
