De grote oversteek, het jaarlijkse festijn van de Peul
Kim Poldner
Overal ter wereld veranderen samenlevingen onder invloed van globalisering en modernisering. Oude tradities vervagen en maken plaats voor commercialisering of het simpelweg afschaffen van wat ooit essentiele onderdelen waren van het leven. Ook in Mali, waar voor de buitenstaander de tijd lijkt stil te staan, verdwijnen eeuwen-oude rituelen. Tijd voor een bezoek aan het populaire Peul-festival ‘de Grote Oversteek’, voor het te laat is.
Vanaf de heuvel in het dorpje Cabio kijk ik uit over het kale, kaki-kleurige landschap. Hier en daar staat een boom of een struik, op sommige plekken groeit gras. Het is vroeg en de zon is haar boog langs de hemel nog maar net begonnen. Haar stralen verdrijven de koele nachtlucht en dankbaar wentel ik me in dit warmte ontbijtje na het gebibber in mijn tent. Plotseling doemen stofwolken op die zich langzaam richting de rivier bewegen. Ze komen uit alle richtingen en verzamelen zich aan de overkant op één plek. Als het stof is neergedaald zie ik ze pas echt goed. Duizenden Malinese koeien die hier samenscholen om de rivier over te steken. Het is een jaarlijks evenement voor de Peul of Fula herders die van oorsprong veehouders zijn. Ik haast me in een pirogue over het water, glibber door de modder de oever op en stort me in het geloei.
In groepen staan ze bij elkaar, quasi nonchalant herkauwend en zich schijnbaar van geen kwaad bewust. Geen idee dat ze straks een gevaarlijk avontuur in worden gedreven. Afgelopen maanden hebben ze zich in de Nigerdelta volgevreten en nu is het voedsel op. Aan de andere kant van de rivier is nog voldoende gras en struikgewas te vinden. Dus trekken de nomaden met hun kuddes de rivier over voor een vier maanden durend eetfestijn. In april is de Niger op deze plek opgedroogd en kunnen ze zonder
te hoeven zwemmen terug naar de delta. Ik loop tussen de koeien door en zie een opvallende bruine met witte spikkels. Hij heeft net als de andere beesten een soort kamelenbult op zijn rug, die zo kenmerkend is voor koeien in deze regio. Zijn vacht glanst en hij kijkt me loom aan terwijl zijn kaken ritmisch heen en weer bewegen.
Anisokoma? Ikakene? vraagt een man met indigoblauwe boubou en typische ronde Peulhoed. Ça va bien, antwoord ik en we raken aan de praat. Vous avez bon lait! roept hij opgewonden uit als ik vertel dat ik uit Nederland kom. Enthousiast begint hij een verhaal over koeien en melk. De stortvloed aan vaktermen over de veehouderij kan ik als stadsmeid niet volgen. De man is echter aardig op stoom, net als zijn koeien die langzamerhand onrustig worden. Alsof ze voelen dat er iets staat te gebeuren.
Wil je verder lezen?
Dat kan door dit nummer te bestellen. Maak 7,00 euro per editie die je bestelt over op bankrekening 53.44.58.602 Vermeld duidelijk je naam en adres en het nummer van de gewenste uitgave, bijvoorbeeld 03.2 etc. De tijdschriften worden na ontvangst van de betaling automatisch naar je toe gestuurd, dit kan enkele weken duren.
