Ontdek Afrika 03.3 San Special
De San
Frank Sillen
Dicht bij de natuur De San zijn de oorspronkelijke bewoners van zuidelijk Afrika. Het zijn, of beter gezegd waren, jager-verzamelaars die zo’n 20 000 jaar geleden al het gebied bewoonden van de Zambezi tot aan Kaap de Goede Hoop, van de Atlantische tot de Indische oceaan. De San, ook wel bosjesmannen, boesmans, basarwa of bushmen genoemd, jaagden met pijl en boog, plaatsten vallen en gingen op zoek naar eetbare wortels en bessen. Indien er geen natuurlijke schuilplaatsen waren leefden ze in de buitenlucht of bouwden eenvoudige hutjes van takken en gras, soms aangevuld met dierenhuiden.
Buitenstaanders over Boesmans
Bart de Graaff
Veedieven In en rond het Westkaapse dorp Riebeek Kasteel hadden boeren jarenlang te kampen met veediefstallen. Tot één van hen op het idee kwam Boesmans in te huren om de plase (boerderijen) te beveiligen. Het eerste succes werd al gauw geboekt. Een groepje van zeven Boesmans had slechts een paar uur nodig om het spoor van een schapendief te vinden en te volgen tot aan zijn huis. Toen de Boesmans door het raam van het huis keken en opvallend veel bromvliegen zagen, wisten ze dat ze de juiste man te pakken hadden.
San Stories
Cécile Korevaar
Onder een oneindige sterrenhemel bij het kampvuur worden verhalen verteld die van generatie op generatie overgaan. De San staan erom bekend dat ze meester-verhalenvertellers zijn. Er ontvouwt zich een opwindend verhaal, waarin de verteller lange pauzes kan laten vallen, die de luisteraar de tijd geven om over de betekenis na te denken. De verhalen die soms vreemd aandoen en nergens op lijken te slaan, kunnen juist een inzicht geven in het leven, de cultuur, de spiritualiteit en het karakter van de San…
De Kalahari
Frank Sillen
De Kalahari Een klinkende naam. Maar wat is de Kalahari eigenlijk? De Kalahari is in ieder geval géén woestijn! Geologisch gezien vormt de Kalahari een bassin. Zo’n tweehonderd miljoen jaar geleden was dit gebied in zuidelijk Afrika bedekt met een ondiepe zee. De vele schelpen die overal in het gebied gevonden kunnen worden zijn daar onder andere het bewijs van. Door verschillende geologische activiteiten ontstond een relatief droog gebied.
Grond, een tuin met een grasveld midden in de woestijn
Bart de Graaff
Het is negen uur als ik het terrein van het motel afrijd en de asfaltweg opdraai naar het noorden. De airco op drie, de radio aan en sigaretten binnen handbereik. De taperecorder ligt op de achterbank. Na een klein kwartiertje komt Askham in zicht. Een paar huizen aan de rechterkant van de weg. Drie geasfalteerde straten die uitlopen op evenzoveel rode zandpaden: doorgaande wegen naar niemandsland.
De ware Adam en Eva?
Emile Naus
Als één van de weinige soorten op aarde heeft de mens een besef van verleden, heden en toekomst. Omdat het lastig is om voorbij de grenzen van ons eigen bestaan te kijken, roept dit besef al sinds mensenheugenis prangende vragen op. Vragen bijvoorbeeld omtrent de oorsprong van het leven op aarde en, meer specifiek, het ontstaan van de mens. Eeuwenlang was het beantwoorden van deze vragen voorbehouden aan metafysici en theologen, maar archeologische vondsten in de twintigste eeuw gaven een hele nieuwe kijk op de zaak.
Duusman en Boesman – Nederland en de San
Bart de Graaff
De oerbevolking van Zuid-Afrika bestond uit rondzwervende gemeenschappen van zo’n twintig tot tweehonderd mensen die zich met jagen en verzamelen in leven hielden. In fysiek opzicht onderscheidden deze mensen zich van andere Afrikanen door hun gelige huidskleur, hun geringe lengte, driehoekige gezichtsvorm en de bij vrouwen opvallende vetvorming op dijen en billen. De jagers vormden sterk egalitaire gemeenschappen waarbinnen geen gestructureerd leiderschap voorkwam en geen privébezit bestond. Waar zij met anderen in aanraking kwamen braken steevast conflicten uit, omdat de jagers runderen en schapen van andere (herders)volken als gemakkelijke prooidieren beschouwden en afschoten...
Betoverd en betoverend
Bart de Graaff
‘As julle wilde Boesmans wil sien, bly liewer tuis.’ Dawid, de oudste zoon van de legendarische Regopstaan Kruiper, is het beu steeds weer opnieuw uit te moeten leggen dat er geen ‘wilde’ Boesmans meer in de Kalahari leven. ‘Hulle het lank gelede uitgesterf. As julle ons handewerk wil kom besigtig en koop, dan is julle welkom. Maar moenie dink ons is ’n spektakel nie.’...
terug naar de edities
